DİJİTAL RÖNTGENCİLİK

Yeni çağın normali bu olsa gerek. Dijital röntgencilik… İnsanların artık birbirine bakmadığı, ama birbirinin içini görmeye çalıştığı bir çağın adı sanki. Gözler yüzlerde değil,  ekranlarda, geçmişlerde, ve izlerde dolaşıyor. Modern zamanın sessiz bir saplantısı bu.

Birinin ruhuna dokunmadan, onun dijital kemik yapısını incelemeye çalışan bir kalabalık var. Bu kalabalıklar,  şeffaflığın kutsandığı bir çağda, en çok gizleneni arıyor. Bu hal, günümüzün en yaygın ve sinsi davranışlarından biri haline geldi.

Eskiden gizlice pencereden bakmak veya başkasının mektubunu okumak gibi eylemlerle sınırlı olan bu davranış, bugün sosyal medyanın sunduğu imkanlarla çok daha geniş bir kitleye ulaştı. Sosyal medyanın hayatımıza girmesiyle birlikte, başkalarının hayatlarını gözetlemek, gizlice profillerini incelemek ve hatta onların haberi olmadan fotoğraflarını kaydetmek gibi eylemler sıradanlaştı.

Dijital röntgencilik, merakın yeni biçimi değil sadece, aynı zamanda güvensizliğin de yeni dili. Çünkü insanlar artık doğrudan sormaya cesaret edemiyor. Birini sevmeden önce geçmişini inceliyor, bağ kurmadan önce iz sürüyor. Kalbin yerine algoritmalar konuşuyor. Ve bu, duyguların bile dolaylı yoldan yaşandığı bir mesafe yaratıyor.

Eskiden bir insanı tanımak zaman isterdi, şimdi birkaç kaydırma hareketi yeterli sanılıyor. Oysa görülenler, bir hayatın röntgen filmi gibi, kemiklerin sertliği var, ama etin sıcaklığı yok. Paylaşılan anlar, seçilmiş ışıklar altında donmuş karelerdir; acılar flu, eksikler kırpılmıştır. İnsanlar birbirini tanıdığını sanırken, aslında sadece poz verilmiş bir varoluşun içinden geçiyor.

Birinin profilinde gezinirken, aslında kendi eksikliğimizle yüzleşiyoruz çoğu zaman. Onun mutlu anlarına bakarken içimizde büyüyen o küçük sızı, başkasını değil kendimizi ifşa eder. Dijital röntgen, karşıdakini çözmekten çok, bizi açığa çıkarır. Kıyasın soğuk ışığında, insan kendi içindeki çatlakları daha net görür.

Bu çağda mahremiyet, bir sır olmaktan çıkıp bir stratejiye dönüşmüş durumda. Ne kadarını göstereceğini bilenler, görünmeyeni daha derin saklıyor. Ama yine de her şeyin iz bıraktığı bir yerde, hiçbir şey tam anlamıyla gizli kalmıyor. İnsanlar birbirlerinin hayatlarına bakarken, aslında kırıntıların peşinde bir dedektif gibi davranıyor.

Dijital röntgencilik, ilişkileri de dönüştürdü. Artık birine güvenmek, onun söylediklerine değil, geçmiş paylaşımlarına inanmak demek oldu. Birinin karakteri, yorumlarında aranıyor; niyeti, beğenilerinde çözülmeye çalışılıyor. Oysa insan dediğin, en çok söylemediği şeydir. Ve en çok sakladığı yerde kendidir.

Bir bakışın sıcaklığını, bir sesin titremesini, bir suskunluğun anlamını hiçbir ekran taşıyamaz. Ama yine de insanlar, eksik olanı tam sanmaya devam ediyor. Çünkü kolay olan bu, derine inmeden yüzeyde kalmak.

Sürekli başkalarının içini görmeye çalışan biri, kendi içini ihmal eder oysa. Kendine bakmayı unutan gözler, başkalarının hayatında kaybolur. Ve bir noktadan sonra, kim olduğunu değil, kimleri izlediğini bilir insan.

Belki de bu çağın en büyük trajedisi, görünürlüğün artmasıyla birlikte anlaşılmanın azalmasıdır. Herkes daha çok görünür, ama daha az anlaşılır hale geldi. Dijital röntgencilik, bedenleri şeffaflaştırdı belki; ama ruhları daha da opak hale getirdi. Ve insan, hiç olmadığı kadar görünürken, hiç olmadığı kadar gizli kaldı.